چیستی طرح‌واره‌های تصوری در آیات اسنادی فتنه در قرآن کریم
چیستی طرح‌واره‌های تصوری در آیات اسنادی فتنه در قرآن کریم

سیدجلال امینی؛ بلاسم محسنی؛ امیر مقدم متقی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 شهریور 1402

https://doi.org/1022034/sshq.2023.396575.1300

چکیده
  معناشناسی واژگان قرآن کریم، از روش‌های نوین پژوهش در قرآن کریم است. بر این اساس دست‌یابی به معنای دقیق و درست واژگان قرآنی، اساس تفسیر است که کمال آن با تحلیل معنای واژگان در سیاق آیات و دستیابی به شبکه ...  بیشتر
معناشناسی واژۀ «ظهور» بر پایۀ روابط همنشینی و جا‏نشینی
معناشناسی واژۀ «ظهور» بر پایۀ روابط همنشینی و جا‏نشینی

سمیه محمدنیا؛ طاهره سادات طباطبایی امین

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 شهریور 1402

https://doi.org/1022034/sshq.2023.379323.1257

چکیده
  معناشناسی واژگان به عنوان یکی از مقدمات فهم آیات از رویکرد‏های جدید در پژوهش‏های قرآنی به‌ شمار می‌آید. با توجه به اینکه در معناشناسی، بررسی مفهومی یک واژه مرتبط با دیگر واژگان پیرامونی است، این ...  بیشتر
معناشناسی واژه ی
معناشناسی واژه ی"ظِلّ" در قرآن کریم

مصطفی جوانرودی؛ حسین رستمی

دوره 7، شماره 2 ، مهر 1402، ، صفحه 139-162

https://doi.org/1022034/sshq.2023.380455.1263

چکیده
  "ظلّ" در قرآن کریم به لحاظ معنای لغوی و اصطلاحی از گستردگی قابل ملاحظه‌ای برخوردار است. این واژه در آیات متعدد، دارای معانی مختلفی است که دارای دو جنبه‌ی مثبت و منفی است. از همین رو برای ارائه‌ی تصویری ...  بیشتر
واکاوی حوزه‌های معنایی واژگان «آلاء» و «نعمت» در قرآن با توجه به اصل «عدم ترادف»
واکاوی حوزه‌های معنایی واژگان «آلاء» و «نعمت» در قرآن با توجه به اصل «عدم ترادف»

مهدی عبادی؛ محمد مختاری؛ حامد مصطفوی فرد

دوره 7، شماره 2 ، مهر 1402، ، صفحه 163-182

https://doi.org/1022034/sshq.2023.379649.1258

چکیده
  در این نوشتار به بررسی تفاوت معنای واژه‌ی آلاء و نعمت پرداخته شده است. این دو واژه در قرآن به‌کار رفته، امّا مترجمین، کلمه‌ی «آلاء» را هم به «نعمت» ترجمه کردند. در صورتی‌که اگر قائل باشیم ...  بیشتر
خوانش معناشناسانۀ واژۀ «زَقُّوم» در قرآن کریم با تکیه برروابط همنشینی و جانشینی
خوانش معناشناسانۀ واژۀ «زَقُّوم» در قرآن کریم با تکیه برروابط همنشینی و جانشینی

مجید محمدی؛ فهیمه قربانی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، ، صفحه 115-135

https://doi.org/1022034/sshq.2023.383895.1269

چکیده
  معناشناسی روشی ساختارگرا برای مطالعۀ معنای دقیق واژه‌ها در نظام زبان است، در این دانش حوزه‌های معنایی واژگان با بررسی همنشین‌ و جانشین‌های واژه‌ها تعیین می‌شوند. این دانش در بررسی واژه‌های قرآنی ...  بیشتر
میدان معناشناختی واژه‌های زعم، مریة و ریب در قرآن کریم
میدان معناشناختی واژه‌های زعم، مریة و ریب در قرآن کریم

علی اکبر نورسیده؛ سید رضا میراحمدی؛ ابوالفضل ترابی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، ، صفحه 136-155

https://doi.org/1022034/sshq.2023.377983.1265

چکیده
  یکی از روش‌های معناشناسی، نظریه ایزوتسو است که در حوزه واژگان قرآنی کاربرد دارد. ایزوتسو برای استخراج معنای واژگان، با نگاهی به معنای واژه در شعر جاهلی به تطوّر معنایی توجّه نموده و واژگان کانونی، کلیدی ...  بیشتر
معناشناسی واژه «جُناح» در قرآن کریم بر مبنای رویکرد ساخت‌گرا
معناشناسی واژه «جُناح» در قرآن کریم بر مبنای رویکرد ساخت‌گرا

یدالله رفیعی؛ لیلا جدیدی

دوره 6، شماره دوم ، دی 1401، ، صفحه 60-83

https://doi.org/1022034/sshq.2022.367904.1227

چکیده
  معناشناسی واژگان قرآن کریم از جمله علوم زبانی است که در سال­های اخیر مورد توجه پژوهشگران بسیاری قرار گرفته است و به عنوان یکی از ابزارهای دقیق جهت تشخیص معنای حقیقی کلام وحیانی به شمار می­رود. این ...  بیشتر
واکاوی حوزه معناشناسی طاقت در قرآن (بر اساس روابط هم‌نشین و متقابل)
واکاوی حوزه معناشناسی طاقت در قرآن (بر اساس روابط هم‌نشین و متقابل)

مهدی عبادی؛ محمد مختاری

دوره 6، شماره دوم ، دی 1401، ، صفحه 230-252

https://doi.org/1022034/sshq.2022.363108.1211

چکیده
  رویکرد همزمانی معناشناسی، تلاشی در جهت بازنمایی واژگان مفاهیم قرآنی است؛ زیرا واژگان در قرآن معنای حقیقی خود را از مجموع ارتباطات بینامتنی به صورت شبکه معنایی آشکار می‌نمایند. نوشتار حاضر در پی آن است ...  بیشتر
معناشناسی تاریخی ادبی واژه «قسوره»
معناشناسی تاریخی ادبی واژه «قسوره»

مجتبی نوروزی؛ محمد مکفی رودی

دوره 5، شماره دوم ، اسفند 1400، ، صفحه 55-80

https://doi.org/1022034/sshq.2022.142316

چکیده
  واژه «قسوره» از واژگان تک کاربرد قرآن است که در آیه 51 سوره مدثر به کار رفته است. عالمان لغت و مفسران درباره ریشه، معنا و اصالت این واژه دیدگاه یکسانی ندارند. برخی این واژه را معرّب از زبان فارسی و ...  بیشتر
معناشناسی واژه زکاة و مشتقات آن با رویکرد همنشینی در قرآن کریم
معناشناسی واژه زکاة و مشتقات آن با رویکرد همنشینی در قرآن کریم

زهرا رنجبر؛ حسین مهتدی؛ خداداد بحری

دوره 5، شماره دوم ، اسفند 1400، ، صفحه 81-102

https://doi.org/1022034/sshq.2022.324288.1136

چکیده
  معناشناسی مطالعه علمی معناست که یکی از زیر شاخه‌های علم زبان‌شناسی است و شامل رویکرد‌های شناختی، تاریخی، توصیفی و ... می‌باشد. رویکرد توصیفی این علم که مقصود ماست خود شامل هم‌نشینی و جانشینی است که ...  بیشتر
دلالت تقدیم‌وتأخیر در قرآن کریم ازنظر معناشناسی و کاربست آن در ترجمه به فارسی (مطالعه موردی برخی آیات سوره آل‌عمران)
دلالت تقدیم‌وتأخیر در قرآن کریم ازنظر معناشناسی و کاربست آن در ترجمه به فارسی (مطالعه موردی برخی آیات سوره آل‌عمران)

مصطفی تراویده؛ مسعود فکری

دوره 5، شماره دوم ، اسفند 1400، ، صفحه 274-295

https://doi.org/1022034/sshq.2022.353839.1186

چکیده
  تقدیم‌وتأخیر از اسلوب‌های زبانی است و ترجمه قرآن، بدون آشنایی با آن، به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. تقدیم‌وتأخیر در قرآن علاوه‌بر توجه به رعایت فواصل و ضرب‌آهنگ آیات، بر مفاهیمی نظیر تعظیم، اهتمام، اختصاص، ...  بیشتر
معناشناسی واژه «إحصان» در قرآن با تکیه بر روابط هم‌نشینی، جانشینی
معناشناسی واژه «إحصان» در قرآن با تکیه بر روابط هم‌نشینی، جانشینی

مهیار خانی مقدم

دوره 5، شماره دوم ، اسفند 1400، ، صفحه 314-331

https://doi.org/1022034/sshq.2022.352325.1172

چکیده
  دانش معناشناسی یکی از ابزار معتنابه برای فهم معنای واژگان بر اساس نظام معنایی و چینش منسجم الفاظ قرآن است. از جمله واژگان برجسته در حوزه احکام دین، «إحصان» است که به دلیل کارکردهای مختلف در مباحث ...  بیشتر
شبکه معنایی واژه «نبأ» در قرآن
شبکه معنایی واژه «نبأ» در قرآن

مجتبی محمدی مزرعه شاهی؛ پری روستایی

دوره 4، شماره دوم ، دی 1399، ، صفحه 79-100

https://doi.org/1022034/sshq.2020.142848

چکیده
  قرآن کریم به عنوان بزرگترین معجزه‌ی مکتوب، از جنبه‌های مختلف قابل بررسی است و می‌توان با استفاده از دانش معناشناسی به بررسی برخی جنبه‌های آن پرداخت. دانش معناشناسی بیش از نیم‌قرن است که مانند دیگر ...  بیشتر
معناشناسی «شرب» در قرآن بر اساس روابط همنشینی
معناشناسی «شرب» در قرآن بر اساس روابط همنشینی

مجتبی محمدی مزرعه شاهی؛ مهدیه السادات تهامی سربنانی

دوره 3، شماره دوم ، بهمن 1398، ، صفحه 158-184

https://doi.org/1022034/sshq.2020.119136

چکیده
  قرآن کریم به عنوان یک متن مقدس وحیانی و بزرگترین معجزه‌ی الهی، از جنبه‌ی گوناگونی قابل تحلیل و بررسی است که می‌توان با به کارگیری دانش معناشناسی به بررسی ابعاد و جنبه‌های آن پرداخت. معناشناسی از روش‌های ...  بیشتر
معناشناسی پوشیدنی‌ها قرآن
معناشناسی پوشیدنی‌ها قرآن

زهرا رضائی؛ عزت ملا ابراهیمی

دوره 3، شماره اول ، شهریور 1398، ، صفحه 73-91

https://doi.org/1022034/sshq.2020.236209.1033

چکیده
  واژگان بسیاری در قرآن کریم بر مفهوم پوشش دلالت دارند از جمله آن‌ها می‌توان به «سرابیل»، «جلابیب»، «قمیص»، «کسوة»، «عبقری»، «بطائن»، «زرابیّ»، «خُمر»، «لبوس»، ...  بیشتر