گونه‌شناسی نقشِ سیاق در تفسیر مِن وحی القرآن (از نقش‌آفرینی در تعیین معنا تا خروج از دلالت‌یابی)
گونه‌شناسی نقشِ سیاق در تفسیر مِن وحی القرآن (از نقش‌آفرینی در تعیین معنا تا خروج از دلالت‌یابی)

حسن اصغرپور؛ روح الله شهیدی؛ حکیم وزیری

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، ، صفحه 156-179

https://doi.org/1022034/sshq.2023.366035.1219

چکیده
  «سیاق» از مهم‌ترین عناصر دخیل در فهم مدلول آیات قرآنی‌ است و توجه به آن در فهم دقیق‌تر آیات اثری انکارناپذیر دارد. «سیاق» در یک دسته‌بندی به درون‌متنی (مقالی) و برون‌متنی (حالی) تقسیم می‌شود. ...  بیشتر
معناشناسی «شرب» در قرآن بر اساس روابط همنشینی
معناشناسی «شرب» در قرآن بر اساس روابط همنشینی

مجتبی محمدی مزرعه شاهی؛ مهدیه السادات تهامی سربنانی

دوره 3، شماره دوم ، بهمن 1398، ، صفحه 158-184

https://doi.org/1022034/sshq.2020.119136

چکیده
  قرآن کریم به عنوان یک متن مقدس وحیانی و بزرگترین معجزه‌ی الهی، از جنبه‌ی گوناگونی قابل تحلیل و بررسی است که می‌توان با به کارگیری دانش معناشناسی به بررسی ابعاد و جنبه‌های آن پرداخت. معناشناسی از روش‌های ...  بیشتر
خوانش داستان های قرآن کریم از منظر ترمینولوژی ادبیات داستانی
خوانش داستان های قرآن کریم از منظر ترمینولوژی ادبیات داستانی

هادی ولی پور قره قیه؛ احمد جولایی

دوره 4، شماره اول ، تیر 1399، ، صفحه 161-187

https://doi.org/20.1001.1.26455714.1399.3.2.10.2

چکیده
  قصه به عنوان پایدارترین و شناخته شده ترین روش برای انتقال داشته های بشری، از قدیم الایام همواره رموزی در خود داشته که بشر را برای ساعات متمادی با خود همراه کرده و به داشته هایش افزوده که البته نشان از ...  بیشتر
معناداری گزاره های انشایی سوره حج، پیرامون اخلاق
معناداری گزاره های انشایی سوره حج، پیرامون اخلاق

فاطمه اطهرجو؛ مریم ولایتی کبابیان

دوره 6، شماره اول ، شهریور 1401، ، صفحه 162-184

https://doi.org/1022034/sshq.2022.349962.1167

چکیده
  سوره حج بیست و دومین سوره مدنی قرآن است که اصول دین را به صورت تفصیلی و برخی از فروع دین را به طور اجمالی بیان کرده است. تبیین برخی از ارزش‌های اخلاقی مانند خضوع در برابر خداوند، پیوستگی تقوا، عمل صالح ...  بیشتر
تسامح و تساهل در ترجمه قرآن کریم (مطالعه موردی: ترجمه فعل‌ها و شبه فعل‌های ثلاثی مزید)
تسامح و تساهل در ترجمه قرآن کریم (مطالعه موردی: ترجمه فعل‌ها و شبه فعل‌های ثلاثی مزید)

صمد عبداللهی عابد؛ ناصر حمزه پور؛ امیر مقدم متقی

دوره 5، شماره دوم ، اسفند 1400، ، صفحه 164-192

https://doi.org/1022034/sshq.2022.347688.1161

چکیده
  چکیدهترجمه متون مخصوصاً متون مقدس، دقت بیشتری می­طلبد؛ چرا که از جنبه­های متعددی امکان خطا برای مترجمان وجود دارد. ضرورت پژوهش زمانی ملموس می­گردد که با تفاوت برداشت از قرآن به جهت خطاهای ترجمه­ای ...  بیشتر
تحلیل ادبی و سبکی عاطفه خشم در قرآن کریم
تحلیل ادبی و سبکی عاطفه خشم در قرآن کریم

عزت ملا ابراهیمی؛ نورا زارعی

دوره 3، شماره اول ، شهریور 1398، ، صفحه 165-177

https://doi.org/1022034/sshq.2020.225958.1024

چکیده
  عواطف انسان به دو دسته‌ی اصلی و ثانویه تقسیم می‌گردند. بر‌اساس نظریات روانشناسان در باب عواطف، عاطفه‌ی خشم جزو عواطف اصلی انسان قرار می‌گیرد. در قرآن کریم برای هدایت انسان از ابعاد مختلف، احکام و اصولی ...  بیشتر
تحلیل ساخت‌های گفتمان‌مدار در سورۀ مریم (بر اساس الگوی ون لیون )
تحلیل ساخت‌های گفتمان‌مدار در سورۀ مریم (بر اساس الگوی ون لیون )

سودابه مظفری؛ علی اسودی؛ هدی یزدان

دوره 3، شماره اول ، شهریور 1398، ، صفحه 178-190

https://doi.org/1022034/sshq.2020.235392.1032

چکیده
  تحلیل گفتمان انتقادی، یا همان شناسایی لایه‌های پنهان موجود در هر متنی، موجب درک بهتر آن متن می‌گردد. از آنجا که قرآن به عنوان یک کتاب آسمانی، برای هدایت بشر، بر پیامبر عظیم الشأن اسلام، حضرت محمد (ص) ...  بیشتر
«نگره‌ای به انسجام درون متنی آیات قرآنی، با تکیه بر تأثیرگذاری ظرافت‌های بیانی در انتقال مفاهیم»
«نگره‌ای به انسجام درون متنی آیات قرآنی، با تکیه بر تأثیرگذاری ظرافت‌های بیانی در انتقال مفاهیم»

مسعود اقبالی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، ، صفحه 180-203

https://doi.org/1022034/sshq.2022.351188.1169

چکیده
  انسجام درونی قرآن کریم به عنوان یکی از جلوه‌های تناسب لفظ و معنا، گاه برگرفته از همنشینی مجموعه آوایی واژگان است که در ایجاد سطوح معنایی مختلف و تصویرسازی‌های ذهنی برای مخاطب نقش اساسی بر عهده دارد ...  بیشتر
بررسی زیبایی‌شناسی مدح و ذم در آیات قرآن (نمونه مورد بررسی ترجمه مکارم شیرازی)
بررسی زیبایی‌شناسی مدح و ذم در آیات قرآن (نمونه مورد بررسی ترجمه مکارم شیرازی)

فرهاد محمدی نژاد؛ احمد محمدی نژاد پاشاکی؛ نجمه محیائی

دوره 3، شماره دوم ، بهمن 1398، ، صفحه 185-201

https://doi.org/1022034/sshq.2020.122878

چکیده
  قرآن کریم به جهت ویژگی‌های طبیعی خود، از جمله فصاحت و بلاغت بی‌مانند، سبک و اسلوب ویژه، دلنشینی معانی و مفاهیم و کاربرد دقیق کلمات در قالب‌های گوناگون جزء منسجم‌ترین و کامل‌ترین متن و کلام به شمار ...  بیشتر
بررسی سبک شناسی بلاغی و نحوی سوره نوح
بررسی سبک شناسی بلاغی و نحوی سوره نوح

علی احمدی؛ پریسا سادات

دوره 6، شماره اول ، شهریور 1401، ، صفحه 185-206

https://doi.org/1022034/sshq.2022.360135.1204

چکیده
  ظرافت­های بلاغی و نحوی در آیات قرآن کریم، از جمله جنبه­های اعجاز این کتاب، از دیر باز مورد توجه دانشمندان علوم قرآنی بوده است. یکی از مباحث بلاغی قرآن کریم، سبک شناسی است که در ضمن آن با بهره گیری از ...  بیشتر
واکاوی مقایسه‌ای تناسب بیانی داستان حضرت آدم (ع) در سوره‌های اعراف و حجر بر اساس بافت نظم قرآنی
واکاوی مقایسه‌ای تناسب بیانی داستان حضرت آدم (ع) در سوره‌های اعراف و حجر بر اساس بافت نظم قرآنی

جمال طالبی قره قشلاقی؛ عاطی عبیات

دوره 5، شماره دوم ، اسفند 1400، ، صفحه 195-210

https://doi.org/1022034/sshq.2022.348968.1163

چکیده
  تناسب معنوی و گزینش واژگان در تعبیر قرآنی به عنوان یکی از مؤلفه‌های اعجاز این کتاب آسمانی، همواره مورد توجه اندیشمندان علوم قرآنی قرار گرفته، و از پیوستگی آیات قرآن، با اصطلاحات مختلفی همچون تناسب بیانی، ...  بیشتر
تحلیل و بررسی قوم سبا از منظر قرآن کریم و تاریخ
تحلیل و بررسی قوم سبا از منظر قرآن کریم و تاریخ

مهناز مهدی زاده

دوره 3، شماره دوم ، بهمن 1398، ، صفحه 202-218

https://doi.org/20.1001.1.26455714.1398.6.3.12.1

چکیده
  داستان برای همه ی انسان ها قابل درک و فهم است و اعجاز قرآن در این است که سرگذشت اقوام را با شیوا ترین الفاظ و بهترین نظم و ترتیب بیان نموده است. به همین جهت یکی از مهمترین اشارات قرآن در این رابطه به قوم ...  بیشتر
تحلیل عبارات متضمّن تحقیر در آیات قرآن با تأکید بر آراء ادبی ـ تفسیری آلوسی
تحلیل عبارات متضمّن تحقیر در آیات قرآن با تأکید بر آراء ادبی ـ تفسیری آلوسی

سید مهدی رحمتی؛ فردین جمشیدی مهر؛ مریم محبتی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، ، صفحه 204-227

https://doi.org/1022034/sshq.2023.385610.1275

چکیده
  نزول معجزه خاتم در جغرافیای عربی، بستر تلاش حداکثری دین‌پژوهان و اهل تفسیر در دریافت لطایف معنایی قرآن کریم با ابزار ادبیات عرب را فراهم آورد. کوششی که در تمام عرصه‌های هدایتی کلام وحی با گستره‌ی اعتقادات، ...  بیشتر
تحلیل نظام گفتمانی سورۀ منافقون بر اساس نشانه-معناشناسی
تحلیل نظام گفتمانی سورۀ منافقون بر اساس نشانه-معناشناسی

رقیه پوربایرام آلوارس

دوره 6، شماره اول ، شهریور 1401، ، صفحه 207-230

https://doi.org/1022034/sshq.2022.360927.1205

چکیده
  گذر از ساختار‌گرایی و ورود به مرحلۀ نشانه‌ - معنایی بیانگر این مطلب است که معنا امری متکثر و تعدد‌پذیر، از‌ پیش تعیین نشده و حصار نا‌پذیراست که فرصت خوانش‌های متعدد و پویا را در گفتمان‌ها فراهم می‌سازد. ...  بیشتر
کاربست علوم ادبی در فهم و تفسیر قرآن‌کریم؛ مطالعۀ موردی: «تفسیر نیشابوری»
کاربست علوم ادبی در فهم و تفسیر قرآن‌کریم؛ مطالعۀ موردی: «تفسیر نیشابوری»

سید مهدی رحمتی؛ فاطمه حاجی اکبری

دوره 5، شماره دوم ، اسفند 1400، ، صفحه 211-239

https://doi.org/1022034/sshq.2022.350164.1168

چکیده
  طلوع معجزه­ی سخن­گونه قرآن کریم در سرزمین عربی، زمینه­ساز نقش­آفرینی ادبیات عرب در دریافت زوایا و لطایف معنایی قرآن، و تلاش حداکثری دین­پژوهان و اهل تفسیر در این عرصه شده است. پژوهش کتابخانه­ای ...  بیشتر
پروبلماتیک مطالعات قرآنی سنتی و مدرن : برخی نکات انتقادی
پروبلماتیک مطالعات قرآنی سنتی و مدرن : برخی نکات انتقادی

سید محمود نجاتی حسینی

دوره 3، شماره دوم ، بهمن 1398، ، صفحه 219-241

https://doi.org/20.1001.1.26455714.1398.6.3.13.2

چکیده
  پروبلماتیک مطالعات قرآنی سنتی و مدرن : برخی نکات انتقادی سید محمود نجاتی حسینی (خراسانی ) [استادیار جامعه شناسی دانشگاه ازاد اسلامی / مدیر گروه دین انجمن انسان شناسی ایران]چکیده با وجود حجم معتنابهی از ...  بیشتر
مهندسی زبانی سوره توحید از دیدگاه نظریه نظم عبدالقاهر جرجانی
مهندسی زبانی سوره توحید از دیدگاه نظریه نظم عبدالقاهر جرجانی

احمد عارفی؛ جلال مرامی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، ، صفحه 228-257

https://doi.org/1022034/sshq.2023.388959.1287

چکیده
  نظریه نظم جرجانی با اعتقاد به وجود اعجاز قرآن در نظم و مهندسی زبانی آن، مهندسی زبانی قرآن را در رد نظریه صرفه بررسی می‌کند. او معتقد به چینش ویژه‌ واژگان قرآنی است که حذف واژه‌ای یا جابجایی موقعیت آن ...  بیشتر
بررسی دلالت‌های معنایی واژگان مرتبط با «زمان» در قرآن کریم (بر مبنای نظریه معناشناسی رابطه‌ای)
بررسی دلالت‌های معنایی واژگان مرتبط با «زمان» در قرآن کریم (بر مبنای نظریه معناشناسی رابطه‌ای)

زهرا رضائی؛ شهریار نیازی؛ عزت ملا ابراهیمی

دوره 5، شماره دوم ، اسفند 1400، ، صفحه 240-273

https://doi.org/1022034/sshq.2022.349301.1166

چکیده
  مطالعه معناشناسانه واژه‌های قرآن کریم منجر به بررسی منسجم، نظام‌مند و هم‌چنین استخراج مفاهیم دقیق به همراه شمارش کاربرد مختلف واژگان منتخب از قرآن کریم می‌گردد. در رویکرد ساخت‌گرا، واژگانِ زبان، ...  بیشتر
تحلیل شخصیت‌پردازی «ضدقهرمان» در داستانهای قرآنی (مورد‌پژوهشی داستان حضرت موسی(ع))
تحلیل شخصیت‌پردازی «ضدقهرمان» در داستانهای قرآنی (مورد‌پژوهشی داستان حضرت موسی(ع))

اکرم مرادخانی؛ علی رضا نظری

دوره 3، شماره دوم ، بهمن 1398، ، صفحه 242-258

https://doi.org/20.1001.1.26455714.1398.6.3.14.3

چکیده
  قرآن کریم در تاثیرگذاری بر مخاطبان خود از اصول فنی وهنری مختلفی از جمله داستان بهره جسته است. از عناصر مهم داستانی شخصیتها هستند؛ شخصیتها گاه دارای نقشی مثبت هستند که از آنان بعنوان قهرمان یاد می‌شود ...  بیشتر
نقد روایت‌شناسانه داستان حضرت عیسی(ع) در قرآن بر اساس نظریه ژرار ژنت و مولفه‌ی زمان
نقد روایت‌شناسانه داستان حضرت عیسی(ع) در قرآن بر اساس نظریه ژرار ژنت و مولفه‌ی زمان

فرامرز طلائی؛ محمد فرهمند سرابی؛ ودود ولیزاده؛ فرامرز جلالت

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، ، صفحه 258-277

https://doi.org/1022034/sshq.2023.385186.1289

چکیده
  نقل داستان در قرآن یکی از روش‌های تربیتی با بهره‌گیری از سرگذشت اقوام گذشته در جهت عبرت‌آموزی و رسیدن به زندگی بهتر و پرهیز از اشتباهات گذشته‌ بوده است. این داستان‌ها از جنبه‌های مختلف مورد بررسی ...  بیشتر
دلالت تقدیم‌وتأخیر در قرآن کریم ازنظر معناشناسی و کاربست آن در ترجمه به فارسی (مطالعه موردی برخی آیات سوره آل‌عمران)
دلالت تقدیم‌وتأخیر در قرآن کریم ازنظر معناشناسی و کاربست آن در ترجمه به فارسی (مطالعه موردی برخی آیات سوره آل‌عمران)

مصطفی تراویده؛ مسعود فکری

دوره 5، شماره دوم ، اسفند 1400، ، صفحه 274-295

https://doi.org/1022034/sshq.2022.353839.1186

چکیده
  تقدیم‌وتأخیر از اسلوب‌های زبانی است و ترجمه قرآن، بدون آشنایی با آن، به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. تقدیم‌وتأخیر در قرآن علاوه‌بر توجه به رعایت فواصل و ضرب‌آهنگ آیات، بر مفاهیمی نظیر تعظیم، اهتمام، اختصاص، ...  بیشتر
نقض های اصول همکاری گرایس در سورۀ مجادله
نقض های اصول همکاری گرایس در سورۀ مجادله

امید جهان بخت لیلی؛ حامد پورحشمتی درگاه؛ فاطمه میرزاخواه رودسری

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، ، صفحه 278-298

https://doi.org/1022034/sshq.2023.395371.1299

چکیده
  ارتباطی که بین عناصر و سازه‌های یک پاره‌گفتار وجود دارد، موجب معنامندی کلام می‌گردد. نظریه همکاری گرایس که از آن با عنوان «اصول همکاری» یاد می‌شود، شامل چهار اصل «کمیت»، «کیفیت»، «ارتباط» ...  بیشتر
سبک شناسی بلاغی و نحوی سوره مبارکْه حجر
سبک شناسی بلاغی و نحوی سوره مبارکْه حجر

جواد رنجبر؛ اسماعیل نادری؛ فرشته مکاری زاده

دوره 5، شماره دوم ، اسفند 1400، ، صفحه 296-213

https://doi.org/1022034/sshq.2022.355547.1187

چکیده
  سبک­شناسی یکی از شیوه­های تحلیل و تفسیر متون ادبی بر پایه عناصر زبانی است که در میان پژوهش­های حوزه زبان­شناسی، جایگاه ویژه­ای را به خود اختصاص داده است. سوره حجر یکی از سور مکّی قرآن است که از ...  بیشتر
معناشناسی واژه «إحصان» در قرآن با تکیه بر روابط هم‌نشینی، جانشینی
معناشناسی واژه «إحصان» در قرآن با تکیه بر روابط هم‌نشینی، جانشینی

مهیار خانی مقدم

دوره 5، شماره دوم ، اسفند 1400، ، صفحه 314-331

https://doi.org/1022034/sshq.2022.352325.1172

چکیده
  دانش معناشناسی یکی از ابزار معتنابه برای فهم معنای واژگان بر اساس نظام معنایی و چینش منسجم الفاظ قرآن است. از جمله واژگان برجسته در حوزه احکام دین، «إحصان» است که به دلیل کارکردهای مختلف در مباحث ...  بیشتر
بررسی اسلوب قرآنی تکرار و گونه‌ها و کارکردهای آن در تفسیر ابوالفتوح رازی (بررسی موردی سوره کافرون)
بررسی اسلوب قرآنی تکرار و گونه‌ها و کارکردهای آن در تفسیر ابوالفتوح رازی (بررسی موردی سوره کافرون)

علی علی محمدی؛ علیرضا باقر؛ سیمین ولوی

دوره 6، شماره اول ، شهریور 1401، ، صفحه 1141-161

https://doi.org/1022034/sshq.2022.357157.1195

چکیده
  رَوضُ الجِنان و رَوحُ الجَنان فی تفسیر القرآن اثر ابوالفتوح رازی از مهم‌ترین تفسیرهای سده ششم هجری است که درباره جنبه‌های گوناگون آن پژوهش شده‌است. اما مباحث بلاغی به‌‌ویژه، علم معانی و نظم قرآنی ...  بیشتر