دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم مطالعات سبک شناختی قرآن کریم 2676-6035 مقالات آماده انتشار 2025 09 01 Literary techniques of persuading the audience in the interpretation of the Mavaheb Al-Rahman (Case study: the "Fangla" style in Surah Al-Baqarah) تکنیک‌های ادبی اقناع مخاطب در تفسیر مواهب‌الرحمن(مطالعه موردی: اسلوب «فنقلة» در سوره بقره) 228186 10.22034/sshq.2025.524039.1547 FA سوران سلامی دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. 0009-0006-0463-7369 حسن اسماعیل زاده دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان 0000-0001-8502-173X عبدالاحد غیبی استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران 0000-0002-6988-9640 Journal Article 2025 05 16 Persuasion of the audience is one of the key topics of literature and exegesis, which originated from classical literary techniques and has evolved in the modern era. Interpreters use various literary techniques for this purpose. The present article, which is conducted in a descriptive-analytical manner, seeks to examine one of the distinctive and lesser-known techniques of persuasion of the audience, namely the “fanqla” style in the interpretation of Muhaybah al-Rahman by Abdul Karim Modarres, a prominent Iraqi scholar and interpreter. The “fanqla” style is actually the combined use of the condition and the interrogative that persuades the audience to accept, submit, and agree with the opinion. The common structure “If I said: ... I said: ...” in exegetic texts has become known as the “fanqla” in which a hypothetical question is raised by the audience, and after that the interpreter provides a detailed and logical answer to convince the audience, accompany him, or refute the opinions of opponents. Among the important results of this research, which has examined the interpretation of Surah Al-Baqarah, are: The teacher has used the "Fangla" method in important and complex topics, such as: issues of belief, disbelief and faith, retroactive divorce, marriage, and the devil, which are the subject of many controversial topics; to further explain the subject in question and make his audience understand, he has used the structure "If I said: ... I said: ..." and "If I said: ... we said: ...". اقناع مخاطب یکی از موضوعات کلیدی ادبیات و علم تفسیر است که از فنون کلاسیک ادبی نشأت گرفته و در دورة جدید تکامل یافته است. مفسران برای این مهم از تکنیک‌های ادبی مختلفی استفاده می‌کنند. جستار حاضر که به روش توصیفی تحلیلی انجام گرفته است، در صدد بررسی یکی از تکنیک‌های متمایز و کم‌تر شناخته‌شده اقناع مخاطب یعنی اسلوب «فنقلة» در تفسیر مواهب‌الرحمن اثر عبدالکریم مدرس، عالم و مفسر برجسته عراقی است. اسلوب «فنقلة» درواقع استفاده ترکیبی از شرط و استفهام است که مخاطب را جهت پذیرش، تسلیم و هم‌عقیده کردن اقناع می‌کند. ساختار رایج «إن قلتَ: ... قلتُ: ...» در متون تفسیری، به فنقلة مشهور شده است که داخل آن، یک سوال فرضی از جانب مخاطب مطرح می‌شود و در پی آن مفسر جوابی مفصل و منطقی برای اقناع مخاطب، همراه کردن او و یا رد آراء مخالفان، ارائه می‌کند. از جمله نتایج مهم این پژوهش که تفسیر سوره بقره را مورد بررسی قرار داده است، عبارتند از: مدرس در موضوعات مهم و پیچیده از جمله: مباحث اعتقادی، کفر و ایمان، طلاق رجعی، نکاح و ابلیس که مباحث اختلافی در مورد آنها فراوان است، اسلوب «فنقلة» را به کار گرفته است؛ او برای توضیح بیشتر موضوع مورد نظر و تفهیم مخاطب خود از ساختار «إن قلتَ: ... قلتُ: ...» و «إن قلتَ: ... قلنا: ...» استفاده نموده است و در مواردی که مخاطب او مخالفان دیدگاه او هستند، از ساختار فعل مجهول: «إن قیل: ... قلنا: ... » و «إن قال قائلٌ: ... فالجواب: ...» استفاده نموده است.