دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم مطالعات سبک شناختی قرآن کریم 2676-6035 مقالات آماده انتشار 2025 10 06 The Temporal Perspective of the Story of Prophet Moses (PBUH) in the Quran, the Old Testament, and the Masnavi. مقایسه تحلیل زوایه دید زمانی داستان‏حضرت موسی(ع)؛ در قرآن، عهد عتیق و مثنوی معنوی 231532 10.22034/sshq.2025.506695.1519 FA مصطفی قربانی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران 0000-0002-4531-2521 سید سعید احدزاده استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. 0000-0002-4531-2521 ثور الله نوروزی داودخانی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0000-0002-4531-2521 Journal Article 2025 02 14 The temporal perspective examines time in narration through three main aspects: order, duration, and frequency, which are analyzed throughout the entire text rather than within a single sentence. This study descriptively and analytically explores the temporal perspective in the story of Prophet Moses (PBUH) in three sacred texts: the Quran, the Torah, and Rumi’s Masnavi. Each of these texts adopts a different approach to narrating the story based on its objectives, audience, and cultural context.<br /><br />In the Quran, narratives are flexible, nonlinear, and focused on guidance and instruction. The repetition of scenes (recurrent frequency) emphasizes key concepts such as monotheism and divine guidance. In crucial sections, the narrative slows down to highlight moral messages.<br /><br />The Old Testament presents a chronological and detailed account, portraying Moses' life as a historical figure with an emphasis on ethnic identity and the preservation of Jewish history.<br /><br />In the Masnavi, Rumi adopts an allegorical and scattered approach, reshaping the story for ethical and mystical instruction. He employs repetition to emphasize spiritual messages and alters the structure to align with his Sufi teachings.<br /><br />The findings reveal that each text, based on its specific purpose—guidance, historiography, or mystical instruction—utilizes a distinct narrative structure and approach to managing time. هدف تحقیق: این پژوهش به تحلیل تطبیقی زاویه دید زمانی داستان حضرت موسی (ع) در قرآن کریم، عهد عتیق، و مثنوی معنوی می‌پردازد تا چگونگی استفاده از مؤلفه‌های روایی برای تحقق اهداف متنی را بررسی کند. روش: با بهره‌گیری از نظریه روایت‌شناسی ژرار ژنت (۱۹۸۰)، مؤلفه‌های ترتیب، دیرش، و بسامد در آیات و ابیات سه متن تحلیل شده‌اند. یافته‌ها: قرآن با روایت غیرخطی، دیرش متنوع (صحنه، درنگ، شتاب)، و بسامد مکرر، هدایت و عبرت‌آموزی را تقویت می‌کند. عهد عتیق با ترتیب خطی، صحنه و درنگ، و بسامد منفرد، تاریخ‌نگاری و هویت قومی بنی‌اسرائیل را پیش می‌برد. مثنوی با ساختار تمثیلی، درنگ عرفانی، و بسامد مکرر، تعلیم اخلاقی و عرفانی را دنبال می‌کند. نتایج: ساختار روایی هر متن به‌طور دقیق با اهداف الهیاتی، تاریخی، و عرفانی آن هم‌راستاست و نشان‌دهنده طراحی هدفمند روایت برای انتقال پیام‌های محوری است.. این پژوهش نه‌تنها درک عمیق‌تری از تفاوت‌های روایی در متون مقدس و عرفانی ارائه می‌دهد، بلکه کاربرد نظریه ژنت در متون دینی را تأیید کرده و روایت‌شناسی دینی را غنی می‌سازد.