واکاوی سبک انگیزشی ساختار‌آیات قرآن با تکیه بر علم‌معانی (مطالعة موردی سورة منافقون)

نوع مقاله : مقاله جهت اولین همایش مطالعات سبک شناختی قرآن کریم

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد تفسیر و علوم قرآن دانشکده تربیت مدرس قرآن مشهد-دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم.

2 استادیار گروه الهیات- دانشگاه فرهنگیان تهران

چکیده

ادبیات‌قرآن مبتنی بر سبک‌های بلاغی است و زبان‌انگیزشی قرآن، برخاسته از خاصیت‌برانگیختگی آیات نسبت به خواننده‌اش است، تا روح‌نشاط را در مخاطب برانگیزد و تمایل بیشتری به فهم‌آیات پیدا‌‌کند. به ‌همین منظور، در پژوهش پیش‌رو به روش توصیفی-تحلیلی ساختار انگیزشی مرتبط با مسندٌ‌الیه در جملات اسنادی را بر مبنای علم‌معنانی، بررسی‌ و شاهدی از سوره منافقون و دیگر آیات ذکر‌شده‌است. از جمله ساختار انگیزش‌زا در این حوزه، می‌توان به ذکر یا حذف مسند‌الیه، تعریف یا تنکیر، موصول یا ضمیرآوردن، استفاده از اسم‌ظاهر، توابع‌مسندالیه و... اشاره نمود؛ که هر یک از آن‌ها، ساختار‌ادبی انگیزشی خاصی را دنبال‌می‌کند، که فهم آن در شناسایی زبان‌انگیزشی قرآن نقش به‌سزایی دارد. مثلا در عبارت «... لَیُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا ...»‌(منافقون: 8) برای فعل(‌لَیُخْرِجَنَّ) فاعل (الأعَزّ) ذکرشده و در اصل مسندالیه به‌شکل اسم‌تفضیل با حذف‌‌موصوف آمده‌است و حذف‌موصوف، صفت را برجسته‌تر و بارزتر و مخاطب را برای درک‌مفهوم آن مشتاق‌تر می‌سازد. مطالعة موردی سورة منافقون از ساختار انگیزشی برای شناخت‌منافقان، استفاده شده‌است اما به عنوان انگیزش مخاطب، خیر، چرا که آنها راه های هدایتی را به سمت خود بسته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the motivational style of the structure of Quranic verses based on semantics (Case study of Surah Al-Munafiqhun)

نویسندگان [English]

  • marzieh bakhshinya 1
  • mohammad ali kazemi tabar 2
1 Master student of Quran Interpretation and Sciences, Faculty of Quran Teacher Training, Mashhad
2 Assistant Professor of Theology - Farhangian University of Tehran
چکیده [English]

The literature of the Qur'an is based on rhetorical styles, and the motivational language of the Qur'an arises from the evocative nature of the verses towards its reader, to arouse the cheerful spirit in the audience and make them more inclined‌ to understand the verses. For this purpose, in the present research, in a descriptive-analytical method, the motivational structure related to the predicate in the nominal sentences based on semantic science has been studied and witnessed from Surah Al-Munafiqun and other verses have been mentioned. Among the motivating structures in this field, we can state mentioning or removing the predicate, defining or denoting, relative pronouns, using the apparent noun, the functions of the predicate, etc,. each of them pursues a specific motivational literary structure, and understanding of which plays an important role in identifying the motivational language of the Qur'an .For example in words, they say: " They say, ‘When we return to the city, the mighty will surely expel the weak from it.’ Yet all might belongs to Allah and His Apostle and the faithful, but the hypocrites do not know. …"(Munafighun Surah, 8), it is mentioned for the verb (to leave) the subject (the dearest), and in fact the subject is in the form of pre-eminent noun with the deletion of the pronoun, and the deletion of the pronoun makes the adjective more prominent and more appealing to the audience to understand its meaning. Motivational tools have been used in the structure of Surah Al-Munafiqun. Of course, not to attract the hypocrites to religion, but to know the audience better than the hypocrites. Because the hypocrites blocked their way of communication.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Motivational language
  • Musnadaleh(subject)
  • Remove motivation
  • Motivation to mention
  • Progress and delay
  • Mounafigh
  • Exiting the style of speech