نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم قرآن و تفسیر دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد دانشکده تربیت مدرس قرآن مشهد،

1022034/sshq.2022.142316

چکیده

واژه «قسوره» از واژگان تک کاربرد قرآن است که در آیه 51 سوره مدثر به کار رفته است. عالمان لغت و مفسران درباره ریشه، معنا و اصالت این واژه دیدگاه یکسانی ندارند. برخی این واژه را معرّب از زبان فارسی و عده‌ای از زبان حبشی می‌دانند. این پژوهش به روش تاریخی و تحلیلی به دنبال پاسخ به این سوال است که ریشه و معنای این واژه چیست؟ در اشعار جاهلیت، قرآن و روایات این واژه به چه معنایی به کار رفته است و آیا می‌توان معرّب بودن این واژه را از زبان فارسی یا حبشی پذیرفت؟ از بررسی تفصیلی و تحلیل منابع مختلف لغوی، اشعار جاهلیت و کتاب‌های معرّب نویسان این نتیجه به دست می‌آید که این واژه در عربی، دارای ریشه از «قسر» بوده و از آن فعل و شبه فعل ساخته شده است؛ کاربرد این واژه در منابع کهن و اشعار جاهلیت فرضیه معرّب بودن آن را از زبان فارسی و یا حبشی رد می کند. درباره معنای این واژه هم دیدگاه‌های مختلفی از سوی عالمان لغت و مفسران مطرح شده است که بهترین دیدگاه این است که این واژه به معنای شیر (حیوان درنده) یا شکارچیان تیرانداز می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Literary historical semantics of the word "Qasoreh"

نویسندگان [English]

  • Mojtaba Noroozi 1
  • Mohammad Mokfi Roodi 2

1 Department of Quranic Sciences and Interpretation, University of Holy Quranic Sciences and Education

2 Graduate Master

چکیده [English]

The word "Qasurah" is one of the singular words of the Qur'an which is used in verse 51 of Surah Muddaththir. Vocabulary scholars and commentators do not have the same view on the origin, meaning and originality of this word. Some consider this word to be familiar from Persian and some from Abyssinian. This research seeks to answer the question of the origin and meaning of this word in a historical and analytical way. What is the meaning of this word in the poems of Jahiliyyah, Quran and narrations, and can it be accepted that this word is learned from Persian or Abyssinian language? A detailed study and analysis of various lexical sources, poems of Jahiliyyah, and books of Arabic scholars shows that this word in Arabic has its roots in "Qasr" and is made of verbs and quasi-verbs; The use of this word in ancient sources and poems of Jahiliyyah refutes the hypothesis that it is masculine from Persian or Abyssinian language. There are various views on the meaning of this word by lexicographers and commentators, the best view being that this word means lion (predator) or shooter hunters.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Qasura
  • Shir
  • Mo'؛ rab Persian
  • verse 51 of Surah Muddaththir
  • semantics