نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد زبان و ادبیات عربی دانشگاه تربیت مدرس

1022034/sshq.2022.327159.1142

چکیده

قرآن کریم به عنوان یک پدیده زبانی در کنار مقاصد الهی همواره از جنبه های مختلف از جمله نحوه آموزش آن مورد توجه بوده است. امروزه تدوین مبانی برنامه ریزی درسی مدارس و مراکز دانشگاهی و تهیه الگوهای تدریس و شیوه های ارزشیابی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.  مسئله ی تحقیق این است که اکثر مدارس و مراکز آموزش قرآن از لحاظ مبانی برنامه ریزی درسی  و تهیه الگوهای تدریس و شیوه های ارزشیابی ، طرح  نظری و کاربردی مبتنی بر نظریات آموزش زبان ندارند واغلب تلاشهای صورت گرفته مبتنی بر ذوق، سلیقه ،تجربه و تقلید از دیگران بوده است. در این میان به نظر می رسد طرح آموزش زبان قرآن استاد دکترمحمد علی لسانی فشارکی  با الگوگیری از سنت حسنه پیامبر اکرم در آموزش قرآن و با داشتن گوشه چشمی  به نظریات آموزش زبان و روان شناسی تربیتی به دنبال ایجاد تحول در آموزش قرآن در کشور می باشد.راقم این سطور با مطالعه دقیق این کتاب و با مطالعه مقالات نوشته شده در نقد و بررسی آن و با نگاهی بر نظریات جدید آموزش زبان به بررسی و نقد آن پرداخته است تا ضمن کمک به بر طرف کردن برخی کاستیهای آن ، اهمیت و جایگاه آن را در آموزش زبان قرآن گوش زد کند و این راهکار را ارائه دهد که آموزش قرآن در دوران کنونی باید در کنار استفاده از قرآن پژوهان باید از متخصصان آموزش زبان ، زبان شناسی و روان شناسی تربیتی کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

What and how to teach the language of the Quran (A kind of critique of the design and theory of Quranic language teaching by Dr. Mohammad Ali Lisani)

نویسنده [English]

  • Khalil Parvini

Professor of Arabic Language and Literature Tarbiat Modares University

چکیده [English]

The Holy Quran as a linguistic phenomenon along with divine purposes has always been considered from various aspects, including how it is taught. Nowadays, it is of special importance to formulate the basics of curriculum planning of schools and university centers and to prepare teaching models and evaluation methods. The problem of research is that most schools and centers for teaching the Qur'an do not have a theoretical and practical plan based on theories of language teaching in terms of the basics of curriculum planning and teaching models and evaluation methods, and most of the efforts are based on taste. It has been the taste, experience and imitation of others. In the meantime, it seems that the plan of teaching the language of the Qur'an by Dr. Mohammad Ali Lisani Fesharaki, following the example of the good tradition of the Holy Prophet in teaching the Qur'an and having an eye on theories of language teaching and educational psychology, seeks to change the teaching of the Qur'an in the country. By reading this book carefully and by studying the articles written in its review and by looking at the new theories of language teaching, Raqam has reviewed and criticized it in order to help eliminate some of its shortcomings, its importance and position. Warn in teaching the language of the Qur'an and offer the solution that the teaching of the Qur'an in the present time, in addition to the use of Qur'anic scholars, should train specialists in language teaching, linguistics and psychology.

کلیدواژه‌ها [English]

  • language teaching
  • language teaching theories
  • teaching patterns
  • Quranic language teaching
  • Dr. Lisani
  • کتابنامه

    • قرآن کریم
    • احدیان، محمد و آقازاده، محرم (1382ش): «راهنمای روش­های نوین تدریس آموزش و کارورزی» تهران: چاپ آییژ.
    • برون، داگلاس (1389ش): «ارزشیابی زبان»، ترجمه علیرضا فرح بخش، تهران: چاپ رهنما.
    • پروینی، خلیل (1395ش): «رویکردی نو بر اعجاز ادبی قرآن کریم»، تهران: مرکز مطالعات فرهنگ و اندشه دینی.
    • ــــــــــــ (1389ش): «آموزش زبان عربی به روش مستقیم»، مجله جستارهای زبانی، تهران: تربیت مدرس.
    • ــــــــــــ و طارق یار احمدی (1438ق): «توظیف القرآن الکریم فی تدریس اللغه العربیه للطلاب الإیرانیین الدارسین فی فرع اللغه العربیه و آدابها بمرحله البکالوریوس (تدریس مهاره الإستماع نموذجاً)»، شیراز: مجله دراسات فی تعلیم اللغه العربیه و تعلمها.
    • جوادی آملی، عبدالله (1387ش): «تفسیر تسنیم»، قم: مرکز نشر اسراء.
    • جویس، بروس و ... ( 1372ش): «الگوهای تدریس»، مترجم: محمدرضا بهرنگی، تهران:انتشارات مترجم.
    • خوش­منش، ابوالفضل (1390ش): «حمل قرآن (پژوهشی در روش شناسی، تعلیم و تحفیظ قرآن مجید)»، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. چاپ سوم.
    • سیف، علی­اکبر (1389ش): «اندازه­گیری، سنجش و ارزشیابی آموزشی»، تهران: نشر دوران، ویرایش پنجم.
    • شعبانی، حسن (1385ش): «مهارت­های آموزشی روش­ها و فنون تدریس» تهران:انتشارات سمت.
    • صدوق، ابی جعفر (1378ش): «عیون اخبار الرضا»، قم: انتشارات شریف رضی، چاپ اول.
    • فرهادی، حسین و همکاران.(1384). راهنمای آزمون در زبان انگلیس(نظریه و کاربرد). انتشارات آیین: تهران.
    • قطب ، سید (1982م): «تفسیر فی ظلال القرآن»، بیروت: دار الشروق.
    • لسانی، محمدعلی و همکاران (1392ش): «آموزش زبان قرآن»، قم: دفتر انتشارات زینی، چاپ دوم.
    • هیتون، ج.ب. (1386ش): «آزمون نویسی زبان انگلیسی»، ترجمه سید جلیل شاهری لنگری و فرشته حاجی زاده، تهران: سازمان چاپ دانشگاه آزاد اسلامی.