نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران.

2 استادیارگروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

1022034/sshq.2023.375684.1242

چکیده

ازجمله جنبه­های اعجاز قرآن کریم، ظرافت­ های بلاغی در آیات این کتاب آسمانی است که از دیرباز مورد توجه علما و دانشمندان علوم قرآنی بوده است. یکی از مباحث بلاغی قرآن کریم سبک­ شناسی است که با بهره گیری از دستاوردهای علم بلاغت به بررسی جلوه­های سبکی موجود در قرآن کریم می­پردازیم. سوره «غاشیه» به مثابه یکی از نمونه­های بارز زبانی نظام­ مند، مشحون از نشانه­های کلامی است که کلمات متجانس آفریننده ضرب آهنگ درونی آیات و فواصل آیات به موسیقی بیرونی آیات می­انجامد. در این پژوهش براساس تحلیل زبانی در سه سطح آوایی، واژگانی و دستوری به سبک­ شناسی سوره غاشیه پرداخته می­شود. پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی_تحلیلی می­کوشد تا نشان دهد که ویژگی­های زبانی در آیات قرآن کریم است که موجب تغییر سبک در آیات در سطوح مختلف می­گردد. به کارگیری تکنیک­های تکرار، سجع، جناس، مراعات النظیر و تضاد علاوه بر آهنگین ساختن خویش بر ظرافت بلاغی نیز تأکید دارد. در واقع این ویژگی­های سبکی سبب تناسب مفاهیم و آهنگین ساختن این سوره مبارکه شده است

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Stylistic analysis of Surah Mubarakeh Ghashieh

نویسندگان [English]

  • Ibrahim Namdari 1
  • auob amraei 2
  • zahra fathian 3

1 Associate Professor of Department of Quranic and Hadith Sciences, Ayatollah Borujerdi University, Borujerd, Iran.

2 Assistant Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Ayatollah Borujerdi University, Borujerd, Iran.

3 Master's student in the Department of Quranic and Hadith Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Among the miraculous aspects of the Holy Quran, the rhetorical subtleties in the verses of this divine book have long
Among the miraculous aspects of the Holy Quran, the rhetorical subtleties in the verses of this divine book have long been the focus of scholars and scholars of Quranic sciences. One of the rhetorical topics of the Holy Quran is stylistics, which by taking advantage of the achievements of the science of rhetoric; we investigate the stylistic effects in the Holy Quran. Surah "Ghashiyeh" as one of the clear examples of a systematic language is full of verbal signs, where the harmonious words that create the internal beat of the verses and the intervals of the verses lead to the external music of the verses. In this research, based on linguistic analysis at three phonetic, lexical, and grammatical levels, we discuss the stylistics of Surah Ghashieh. The present research tries to show that it is the linguistic features in the verses of the Holy Quran that cause the change of style in the verses at different levels. Applying repetition techniques; Sajja; Puns, respect for example, and contrast emphasize rhetorical elegance in addition to melodiousness. In fact, these stylistic features make this blessed surah suitable and melodious.

کلیدواژه‌ها [English]

  • stylistics
  • Surah Ghashiyyah
  • Quran
  • phonetic level
  • lexical level
  • grammatical level
قرآن کریم.
ابن بابویه، محمد بن علی بن حسین (بی تا): «ثواب الأعمال و عقاب الأعمال»، قم: انتشارات شریف رضی.
ابن عاشور، محمد بن طاهر (بی‌تا): «التحریر و التنویر»، تونس: الدار التونسیه للنشر.
ابن منظور، محمد بن مکرم (1414ق): «لسان العرب»، چاپ سوم، بیروت، دار صادر.
آزادی، پرویز و سهیلا نیکخواه (1397ش): «سبک شناسی سوره واقعه براساس تحلیل زبانی» پژوهش های زبانشناختی قرآن، دوره 7، شماره 1، آذر 2018، ص 86-65.
براتی، محمود و مریم نافلی (1392ش): «موسیقی درونی در شعر پایداری؛ نمونه شعر فرید قادر طهماسبی». نشریه ادبیات پایداری. شماره 3و4. صص 61-90.
تفتازانی، سعد الدین (بی‌تا): «المطول»، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
خامه‌گر، محمد (1392ش): «ساختار سوره‌های قرآن کریم»، تهیه مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت نورالثقلین، قم: نشر نشرا.
خرمشاهی، بهاء الدین (1377ش): « دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی»، تهران: ناهید.
رازی، فخرالدین (1982م): «التفسیر الکبیر»، بیروت: دار الکتب العلمیه.
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1391ش): «رستاخیز کلمات»، تهران: نشر سخن.
طباطبایی، محمدحسین (1387ش): «تفسیرالمیزان»، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طبرسی، ابوعلی الفضل ابن الحسن (1359ش): «مجمع البیان»، تهران: موسسه انتشارات فراهانی.
طیب، عبدالله (1970م): «المرشد إلی فهم أشعار العرب و صناعتها»، بیروت: دار الفکر.
علوی‌مقدم، مهیار (1377ش): «نظریه‌های نقد ادبی معاصر»، تهران: انتشارات سمت.
قرائتی، محسن (1383ش): «تفسیر نور»، تهران: مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن.
مکارم شیرازی، ناصر (1382ش): «برگزیده تفسیر نمونه»، تهران،‌ دار الکتب الاسلامیه.
موسی، خلیل (2003م): «بنیه القصیده العربیه المتکامله»، دمشق: منشورات اتحاد الکتاب العرب.
Burke, Michael. (2014), The Routledge Handbook of Stylistics, Routledge.
Crystal, David. (2008), A Dictionary of Linguistics and Phonetics (6th edition), Oxford, Blackwell.
Simpson, Paul. (2004), Stylistics: A Resource Book for Students, Routledge, London.
Simon and Schuster. (1972), Webster's New Twentieth Century Dictionary (2nd edition), New World Dictionaries.