نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی استادیار

1022034/sshq.2024.426161.1399

چکیده

قرآن کریم درراستای وضوح‌بخشی به مفاهیم و تصویرسازی ذهنی آنها و با هدف تأثیرگذاری حداکثری در تفکر و رفتار انسان، به نحوة تفکر انسان از جمله تفکر استعاری توجه داشته است و برای تفهیم امور غیرمحسوس یا تجربه‌نشده از استعاره‌‌های مفهومی عینی و محسوس به‌صورت وسیع استفاده کرده و آنها را در قالب عبارات زبانی پدیدار ساخته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی استعارة مفهومی وزن و واژگان مرتبط با آن به‌عنوان یکی از حوزه‌‌های حسی مبدأ و نیز استخراج حوزه‌‌های مفهومی مقصد و نام‌نگاشت‌های آن در قرآن کریم انجام گرفته است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و به شکل قیاسی- استقرائی انجام شده است. بر اساس یافته‌‌های پژوهش، ماده‌‌های واژگانی ثقل، خفف، وزن، وزر مصادیق زبانی استعارة مفهومی وزن در قرآن کریم هستند و به آشکارسازی و تبیین حوزه‌‌های مفاهیمی چون عمل، عذاب، گرایش‌های انسانی، اندیشه، کلام، مسئولیت و حوادث می‌پردازند که همه دارای وزن هستند. در میان حوزه‌ها حوزه‌‌های مفهومی مبدأ، واژة ثقل بیشترین بسامد و مفهوم خفف کمترین بسامد را داراست و از میان حوزه‌‌های مفهومی مقصد، بیشترین بسامد مربوط به حوزة مفهومی عمل است که ریزمفاهیم آن شامل هرگونه عمل دارای وزن است؛ چه خیر باشد چه شر باشد، ازاین‌رو عمل صالح سنگین و عمل غیرصالح سبک است و موجودات مکلف به‌واسطة اعمال‌ نیک و بدشان وزن‌دار می‌شوند. کمترین بسامد در حوزه‌های مفهومی مقصد نیز مربوط به حوزة مفهومی کلام است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The conceptual metaphor of "Weight" in the Holy Quran based on cognitive linguistics approach

نویسنده [English]

  • fazele mirghafoorian

Member of the faculty, assistant professor

چکیده [English]

The Holy Quran, in order to clarify its concepts and create mental imagery, has paid attention to human modes of thinking, including figurative thinking, with the aim of maximizing its influence on human thought and behavior. To understand imperceptible or unexperienced matters, it extensively uses conceptual metaphors from concrete and perceptible categories, incorporating them into linguistic expressions. The current research was conducted with the aim of examining the conceptual metaphor of "weight" and its related vocabulary as one of the sensory domains, as well as extracting source conceptual domains and target conceptual mappings in the Holy Quran. The research method used was descriptive-analytical and involved a comparative-inductive approach. According to the research findings, the vocabulary items "thoqal", "khaffaf", "wazn", and "wizr" are linguistic manifestations of the conceptual metaphor of "weight" in the Holy Quran, shedding light on and expounding on conceptual domains such as action, punishment, human inclinations, thought, speech, responsibility, and events, all of which bear weight. Among these conceptual domains, the source conceptual domain "thoqal" has the highest frequency. Among the target conceptual domains, the highest frequency is related to the conceptual domain of "action," the subtle meanings of which encompass any action that carries weight, whether favorable or unfavorable, indicating that righteous deeds are weighty and unrighteous deeds are light, and accountable beings become weighty through their good and bad deeds. The lowest frequency in target conceptual domains is related to the conceptual domain of "speech," .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • cognitive linguistics
  • conceptual metaphor
  • weight
  • Action