نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

2 دانش آموخته دانشکده تربیت مدرس قرآن مشهد

چکیده

جریان خطیر «نفاق» در منظومه‌ی فکری اسلام و ویژگی‌های خاص منافقان، منجر شده است تا قرآن کریم در سبک‌های مختلف به این مهم اشاره کند. بی‌شک دانش سبک‌شناسی، به عنوان دانشی نقدی که به شناخت ارتباط بین صورت و محتوا می‌پردازد، می‌تواند مخاطب را در فهم معانی دقیقی که در تغییرات سبکی موضوع «نفاق» نهفته است، یاری کند. با این تصوّر، پژوهش حاضر بر آن است تا با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به بررسی سبک‌شناختی آیات «نفاق» در لایه‌ی صرفی بپردازد و از این رهگذر گوشه‌هایی از جنبه‌های ادبی و هنری نهفته در لایه‌ی زبانی این آیات را مورد تحلیل قرار دهد. نتایج تحلیل سبک‌شناختی آیات نفاق، نشان می‌دهد هر کلمه‌ای در تعبیر قرآن از روی قصد و برای ایقاع معنایی آمده است و در جایگاهی قرار گرفته که سیاق بیان قرآن اقتضا نموده است تا معنای مورد نظر را به گونه‌ای ادا کند که لفظی دیگر نمی‌تواند آن را بیان کند، لذا سبک‌های به‌کارگرفته شده در این آیات تصویری بسیار شفّاف از معنای مورد نظر را به مخاطب ارائه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Stylistic Analysis of Qur'an verses about hypocrisy

چکیده [English]

The influential flow of "hypocrisy" in the Islamic intellectual system and the specific characteristics of the hypocrites has led to the Holy Qur'an pointing to this in various styles. Undoubtedly, stylistic knowledge, as a critique of knowledge of the relation between form and content, can help the audience to understand the exact meanings that lie in the style changes of the subject of "hypocrisy." The purpose of this study is to use a descriptive-analytical method to study the style of the verses of "hypocrisy" in a Morphology Layer and, in this way, analyze the corners of the literary and artistic aspects of the linguistic layer of these verses. The results of the stylistic analysis of the verses of hypocrisy show that each word in the interpretation of the Qur'an has come from the intention and for the meaning of the word, and is in a position where the expression of the Qur'an is required to make the meaning of the term in words which it can no longer express, Therefore the styles used in these verses provide a very clear picture of the meaning to the audience

کلیدواژه‌ها [English]

  • Stylistics
  • Morphology Layer
  • Hypocrisy
  • Quran
- سلیمان، محمد، (2007م): ظواهر أسلوبیة فی شعر ممدوح عدوان، عمان:منشورات الیازوری
- مسدی، عبدالسلام،(2006م): الأسلوبیة والأسلوب، بیروت، دارالکتاب الجدید المتحدة
- فراهیدی، خلیل بن احمد،(1409ق): العین، قم: اسوه، چاپ دوم
- راغب‌‌اصفهانی، حسین بن محمد،(1404ق): مفردات ألفاظ القرآن، ترجمۀ غلام‌رضا خسروی حسینی، تهران: دفتر نشر کتاب، چاپ دوم
- ابن‌منظور، محمدبن مکرم،(1988م): لسان‌العرب، بیروت: دارإحیاء التراث العربی، چاپ سوم
- ابن‌فارس، احمد،(1404ق): معجم مقاییس اللغه، قم: مکتب الاعلام الاسلامی، چاپ اول
- جوهری، اسماعیل بن حماد،(1419ق): الصحاح، بیروت: دارإحیاءالتراث العربی، چاپ‌دوم
- فیروزآبادی، محمد‌بن یعقوب،(1415ق): القاموس المحیط، بیروت: دارالکتب‌العلمیه، چاپ‌اول
- میرزایی، محمد،(1383): «پیدایش پدیده نفاق در اسلام از منظر قرآن»، مجله‌ی الهیات و حقوق وابسته به دانشگاه علوم اسلامی رضوی، ش14
- مصطفوی، حسن،(1430ق): التحقیق فی کلمات القرآن، بیروت، دارالکتب العلمیه، چاپ سوم
- سیوطی، جلال‏الدین،(بی تا): المزهر فی علوم اللغة وآدابها، تحقیق محمداحمد جادالمولی والیاس الحلبی، القاهره: انتشارات؟؟؟
- میدانی، عبدالرحمن حسن حبنکة،(1414ق):  ظاهرة النفاق وخبائث المنافقین فی التاریخ، بیروت: دارالقلم، چاپ اول
- عبادیان، محمود،(1368): درآمدی بر سبک و سبک‌شناسی، تهران: جهاد دانشگاهی، بی چا
- کواز، محمد کریم،(1386): سبک‌شناسی اعجاز بلاغی قرآن، ترجمه‌ی سیدحسین سیدی، تهران: سخن، بی‌چا
- امین‌پور، قیصر،(1384): سنت و نوآوری در شعر معاصر، تهران: علمی فرهنگی، چاپ دوم
- عبدالرؤوف، حسین،(1390): سبک‌شناسی قرآن، ترجمه‌ی پرویز آزادی، قم: دانشگاه امام صادق، چاپ اول
- شرتونی، رشید،(1428ق): مبادی‌العربیه «قسم الصرف»، تنقیح وإعداد حمید محمدی، قم: دارالعلم، چاپ‌پانزدهم
- راغب، عبدالسلام أحمد،(1387):  کارکرد تصویر هنری در قرآن، ترجمه‌ی سید‌حسین‌سیدی، تهران: انتشارات سخن، چاپ اول
- ابن‌اثیر، ابوالفتح ضیاءالدین،(1995م):  المثل‌السائر، بیروت: المکتبة المصریة
- همّتی، شهریار،(1390): «ال و اختلاف‌های پیرامون آن در زبان عربی»، انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، ش20
- بلاغی‌نجفی، محمد جواد،(1420ق): تفسیرآلاءالرحمن، قم: بنیاد بعثت، چاپ اول
- زمخشری، محمود‌بن‌عمر،(1979م): أساس البلاغه، بیروت: دارصادر، چاپ اول
- ابن‌عاشور، محمدبن طاهر،(1984م): التحریر والتنویر، تونس: الدارالتونسیۀ للنشر، ط‌العاشره