نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه پیام نور

2 دانش آموخته زبان و ادبیات عرب

چکیده

دعا،  نمایش حضور موجودی ناچیز در برابر خالق بی‌همتا و تجلّی تواضع عابدانه‌ی وی در مقابل اوست، که نشان از سطح اندیشگی و میزان معرفت «داعی» از «دعا إلیه» دارد. اثر و اهمیّت دعا در زندگی انسان در طول تاریخ _از آغاز تا آینده_ بر همگان مسلم است، بطوری‌که می‌طلبد الگوی بایسته «دعا إلیه» و توانمند در بیان عواطف «داعی»  در اختیار باشد. این پژوهش سعی دارد تا با ارائه ساختار و شیوه دعای مطلوب از نظر قرآن، نشان دهد که بزرگان و ادبای قدیم چگونه با روح قرآن آشنا و مبانی آن را در خلوت خود، خواسته یا ناخواسته،  زمزمه کرده اند.خواجه عبدالله انصاری از جمله این قلّه هاست که قرآن را با جان خود نوشیده، چنانچه تألیفات وی انعکاسی از آن منبع الهی است. نگارندگان با بررسی دعای قرآن و سطح حضور آن در مناجات نامه ضمن بیان زیباشناسانه این شیوه، در پایان به این نتیجه می رسند که خداوند در جای جای قرآن اسلوب و الگوی مطلوب دعا را از زبان پیامبران به انسان ها آموخته است. چنانکه پیر هرات که در مکتب قرآن رشد یافته، مناجات نامه را تحت تأثیر دعای قران به رشته تحریر در آورده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

analyze of Politeness of QuranicPrayer in MONAJATNAME of Khwaja Abdullah Ansari

چکیده [English]

The Pray is demonstration of poor creature in front of unique Creator and is expression of his humility in front of him that all indicating the level of thought and amount of prayer’s cognition. During the history –from beginning to the future- importance of pray be apparent to the all, insofar as it is necessary to have a desired model of pray that able to express the feelings of prayer. By presenting the structure and method of desired pray, this study tries to indicate how former elders and literati intentionally or unintentionally had been familiar to the spirit of the Qur'an and Whispered it’s fundamental on own privacy. Khajea Abdullah Ansari is of these peaks that perceive the Quran as his essays is a reflection of that divine source.
 By offering the following questions:

What purpose of literature and style of the Qur'an appropriate pray is?
• How aesthetic reflections and sights of Qur'an pray in the Liturgy are?

The author try to get this result that God instruct the desired style of the pray to the humans by tongue of messengers. “Pire Harat” that grows in the school of Qur'an written the Liturgy in according to the pray of Qur’an

کلیدواژه‌ها [English]

  • "KhajeaAbdullahAnsari"
  • "liturgy"
  • "the Koran"
القرآن الکریم.
ابن فارس، ابو الحسین أحمد. (1389): معجم مقاییس اللغة، مصر: مکتبة و مطبعة الحلبی.
الکسیس، کارل. (1375): نیایش، ترجمه علی شریعتی، تهران: الهام
انصاری، خواجه عبدالله.(1384): مناجات نامه، تهران : ناشر ارمغان طوبی، چاپ دوم
-------------- (1362): طبقات الصوفیة، تهران: انتشارات توس.
------------- (1368): صد میدان، با اهتمام و مقدمه قاسم انصاری، تهران: کتابخانه طهوری، چاپ 4
الأصفهانی، ابوالقاسم الحسین بن محمد المعروف بالراغب الاصفهانی ( بلا ت): المفردات فی غریب القرآن، تحقیق: محمد سید کیلانی. بیروت: دار المعرفة.
الباخرزی، علی بن الحسن بن علی بن ابی الطیب، (1414): دمیة القصر و عصرة اهل العصر ،  بیروت: دار الجیل، ط الأولی.
بنت الشاطی، عائشة بنت عبدالرحمان( ت: 1999 م): الإعجاز البیانی للقرآن مسائل ابن الأرزق، القاهره: دار المعارف بلا سنة، ط 3
بهار، محمد تقی، ( 1369): سبک شناسی، تهران: انتشارات امیر کبیر، چاپ پنجم
تهانوی، محمد علی بن علی. (1346): کشّاف اصطلاحات الفنون، تصحیح محمد و وجیه و همکاران، تهران: کتابفروشی خیام.
حافظ شیرازی، شمس الدین (1380): دیوان، تصحیح محمد قزوینی و قاسم غنی، تهران: انتشارات صائب، چ1
جامی، نور الدین عبد الرحمان، (1338): نفحات الأنس من حضرات القدس، تصحیح مهدی توحیدی پور، تهران: انتشارات کتابفروشی محمودی.
الجاویش، محمد اسماعیل،(2009): دعاء الانبیاء، القاهرة: دار الغد الجدید، ط1
جعفری، محمد تقی.(1386): نیایش امام حسین در صحرای عرفات، تهران:  مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری، چاپ هشتم
جمع من الکتّاب(1972): المعجم الوسیط. استانبول: دار الدعوة.
خاتمی، أحمد. (1384):  فرهنگنامه موضوعی قرآن کریم.ج سوم، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم،
الخطیب ، عبد الکریم، (لات): التفسیر القرآنی للقرآن، (16 مج): بلا معلومات نشر.
الخوالده، محمد ناصر، (2013): مفهوم الخطاب (discourse) کوسیلة اتصالیة، ثبت در سایت www.almaktabah.net/vb/showthread.php?t=31070
دشتی، محمد.(1382): ترجمه نهج البلاغة، قم:  نشر لاهیجی، چاپ چهارم
الرازی، فخر الدین محمد بن عمر التمیمی. (2000): التفسیر الکبیر أو مفاتح الغیب، (16 مج)، بیروت: دار الکتب العربیة، ط1
زرین کوب، عبد الحسین، (1357): جستجو در تصوّف، تهران: انتشارات امیر کبیر.
السیوطی، جلال الدین عبد الرحمان، (1976): طبقات المفسرین،  تحقیق علی محمد عمر، القاهرة: مکتبة وهبة للطبع و النشر و التوزیع، ط1
صفا، ذبیح الله. (1383): تاریخ ادبیات ایران(جلد اول از آغاز عهد اسلامی تا اوایل قرن هفتم هجری«خلاصه جلد اول و دوم تاریخ ادبیات ایران»)، تهران: انتشارات فردوس، چاپ هشتم
طباطبائی، محمد حسین، (1367): المیزان فی التفسیر، قم: انتشارات اسلامی.
الغزالی، محمد. (لا ت): الجانب العاطفی من الاسلام، لاط، القاهرة: مطبعة حسّان
القرضاوی، یوسف. (2000): التوبة الی الله، القاهرة: مکتبة وهبة، ط2
القرطبی، ابو عبدالله محمد بن احمد الانصاری.(لات): الجامع لأحکام القرآن، (20مج)، لا ط، القاهرة: دار الشعب
قطب: سید( لات): فی ظلال القرآن، (8 مج)، لا ط، بیروت: دار احیا التراث العربی
الکلینی، محمد بن یعقوب. (1365) الأصول من الکافی، صحّحه و علّق علیه علی أکبر الغفاری، تهران: دار الکتب الإسلامیة
مهری، قربانعلی. (1384): چرا و چگونه دعا کنیم، قم:  انتشارات عصر جوان، چاپ اول