نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 شهید مدنی آذربایجان

2 دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

1022034/sshq.2019.102417

چکیده

سبک شناسی از جمله دانش‌های نوین در حوزه نقد ادبی می‌باشد. این دانش تلاش می‌کند تناسب میان لفظ و معنی، انسجام متنی و هماهنگی منظور کلام با ساختار عبارت‌ها را مشخص کند؛ از آنجا که این دانش پیوند نزدیکی با دارد، بلاغت برای رسیدن به نتیجه بهتر از علم بلاغت بهره می‌گیرد. قرآن کریم به عنوان کتاب مافوق کلام بشر از توسع کلامی و معنایی برخوردار است و نمود سبک گفتمان‌های آن می‌تواند ما را در فهم معنی و نیز بلاغت بی‌مانند آن یاری رساند. یکی از این مواردی که تا به حال مورد بررسی جدی قرار نگرفته، سبک آیاتی از قرآن کریم است که به ازدواج و تشکیل زندگی مشترک تشویق می‌نمایند. پرداخت به این موضوع بسیار مهم، می‌تواند تا حدودی نگرش قرآن را نسبت به این بعد از زندگی جمعی آشکار ساخته و جوانان به را نسبت به تشکیل خانواده ترغیب نموده و از یأس و نومیدی برهاند. از این رو نوشتار حاضر با کاربست دانش سبک شناسی و نیز با تکیه بر روش توصیفی ـ تحلیلی در صدد است تا سبک آیاتی از قرآن که در آنها به مقوله ازدواج پرداخته شده، را بررسی نماید. بررسی سبک شناسانه این نوع آیات نشان می‌دهد که سبک کلامی آن دسته از آیات الهی که به ازدواج مربوط می‌شوند، به لحاظ ساختار لفظی، معنایی و نیز ساختار نحوی کلمات، رویکردی ترغیبی می‌باشند و خداوند در مسأله ازدواج بیش از هر چیز مقتضای حال مخاطب را که جوانان و افراد مجرد می‌باشند، رعایت نموده...

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Stylistics The rhetorical approach of some verses of the Qur'an in encouraging marriage

چکیده [English]

 
Stylistics is one of the modern sciences in the field of literary criticism, This knowledge wants to determine the harmony between the word and the meaning, the textual cohesion and the harmony of the concept of the  word with the structure of phrases. Since this knowledge is closely linked to the Arabic rhetoric, it uses rhetoric to get a better result. The Holy Quran, as a book beyond human words, enjoys a verbal and semantic de-velopment, and its style of discourse can help us to understand its mean-ing as well as its rhetoric.One of the cases that has not been seriously investigate, is the style of the verses of the Holy Quran which encourage marriage and the formation of a common life. Addressing this very im-portant issue can help us to some extent to reveal the Qur'an's attitude towards this dimension of social life and encourage the youth to start a family and get out of despair. So this paper by using the knowledge of stylistics and  the descriptive-analytical method aims to study the style of the verses of the Quran that their subject is marriage. A stylistic examina-tion of these kinds of verses shows that style of verses related to marriage in terms of the verbal, semantic and syntactic structure of words use an encouraging approach. Considering marriage subject, God focuses more on the situation of people who are young and single. Considering mean-ing, the context  and order of the words, God has called mankind to hope and optimism about family formation and avoidance of despair. All these show special attention to human life in general and marriage in particular.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The holy Quran
  • Stylistics
  • Rhetoric
  • Persuasion
  • Marriage
  • قرآن کریم
  • آلوسی، سید محمود،(1415): روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، بیروت :دارالکتب العلمیه.
  • ابن عاشور، محمد بن طاهر، (بی­تا): التحریر والتنویر، الدار التونسیة للنشر.
  • ابن منظور، جمال الدین محمدبن مکرم، (1988): لسان العرب، قم :نشر ادب الحوزة.
  • ابن ذریل، عدنان،(2000): النص و الأسلوبیة بین النظریة و التطبیق، دمشق: من منشورات اتحاد الکتاب العرب.
  • احمد سلیمان، فتح الله،(2004): الاسلوبیة مدخل نظری و دراسة تطبیقیة، قاهره: مکتبة الآداب.
  • افرام البستانی، فؤاد،(1383): منجد الطلاب، ترجمه محمد بندرریگی، تهران: انتشارات اندیشه اسلامی.
  • افرام البستانی، فؤاد،(1370): المنجد الابجدی، ترجمه رضا مهیار، تهران: نشر اسلامی،ماده زوج.
  • برکات ودیگران،(2004): إتّجاهات نقدیة حدیثة و معاصرة، دمشق: انتشارات دانشگاه دمشق.
  • بیستونی، محمد، (1384): ازدواج از دیدگاه اسلام، تهران: نشربیان جوان، ناشر دیجیتالی، مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان.
  • تفتازانی، سعدالدین،(1388): شرح المختصر، قم: نشر اسماعیلیان، چاپ پنجم.
  • جعفرپور، جمشید،(1390): «وابستگی اقتضای ذات نکاح به رابطه زناشویی»، مجله مطالعات فقه و حقوق اسلامی، سال3، شماره4، صص 46-25.
  • جیرو، بییر،(1994): الأسلوبیه، ترجمة منذر عیاشی، حلب: دار الحاسوب للطباعة.
  • حرعاملی، محمد بن الحسن،(1104): وسائل الشیعه، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، چاپ دوم.
  • حسینی همدانی، سید محمد حسین،(1404): انوار درخشان، تهران: کتاب فروشی لطفی، چاپ اول
  • درویش،احمد،(1984): الأسلوب و الأسلوبیه، قاهره: الهیئة المصزیة العامة للکتاب.
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد،(1412): المفردات فی غریب القرآن، بیروت: دارالهدایة.
  • ساندریس، فیلی،(2003): نحو أسلوبیه جدیده، ترجمه خال محمود جمعة، دمشق:  دار الفکر.
  • الشایب،احمد،(1945): الأسلوب دراسة بلاغیه تحلیلیه لأصول الأسالیب العربیه، مصر: مکتبة النهضة المصریة.
  • شمیسا، سیروس،(1373): کلیات سبک شناسی، تهران: انتشارات فردوسی.
  • شوکانی، محمد بن علی،(1414): فتح القدیر، دمشق: دار ابن کثیر.
  • طباطبایی، سید محمد حسین،(1417): المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه سید محمد باقر موسوى همدانى، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • طیب، سید عبدالحسین،(1378): أطیب البین فی تفسیر القرآن، تهران: انتشارات اسلام.
  • عبدالعزیز مصلوح، سعد،(2003): فی البلاغه العربیه و الأسلوبات اللسانیه آفاق جدیده، کویت: مجلس النشر العلمی، لجنة التألیف و التعریف و النشر.
  • عزام، محمد،(1989): الأسلوبیه منهجا طویلا، دمشق: وزارة الثقافة.
  • عدنان، علی رضا النحوی،(1999): الاسلوب و ألأسلوبیه بین العلمانیه و الادب الملتزم بالاسلام، ریاض: دار النحوی للنشر و التوزیع.
  • الفیروزآبادی، مجدالدین محمد بن یعقوب،(1419): القاموس المحیط، بیروت: مؤسسة الرسالة، ط6
  • فیض کاشانی، ملا حسن،(1415): تفسیر الصافی، تهران: انتشارات صدر.
  • قاسمی، محمد جمال الدین،( 1418 ): محاسن التأویل، بیروت: دار الکتب العلمیة.
  • قرشی، سید علی اکبر،(1377): تفسیر احسن الحدیث، تهران: بنیاد بعثت.
  • کاشانی، ملا فتح الله،(1423): زبده التفاسیر، قم: بنیاد معارف اسلامی.
  • مغنیه، محمد جواد،(1424): تفسیر الکاشف، تهران: دار الکتب الاسلامیة.
  • مکارم شیرازی، ناصر،(1374): تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیة، چاپ اول.
  • نجفی خمینی، محمد جواد، (بی­تا): تفسیر آسان، تهران: انتشارات اسلامیه.
  • نجم و دیگران، طه،(1990): الأسلوب و الأسلوبیات، کویت: جامعة الکویت.

 

مقالات

جعفر پور،  جمشید(۱۳۹۰). وابستگی اقتضای ذات نکاح به رابطه زناشویی، مجله مطالعات فقه و حقوق اسلامی، سال۳، شماره۴، تابستان۹۰، ص۲۵