نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بوعلی سینا

2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بوعلی سینا همدان

1022034/sshq.2023.423788.1395

چکیده

یکی از نظریه‌های کلاسیک ترجمه، نظریه‌ی وینه و داربلنه است. این دو نظریه‌پرداز فرانسوی با استناد به بررسی‌های مقابله‌ای خود از زبان‌های فرانسه و انگلیسی در کتاب «سبک‌شناسی تطبیقی فرانسه و انگلیسی؛ روشی برای ترجمه»، الگوهایی را برای ترجمه‌ی متون معرفی‌‌کردند که مترجمان دیگر زبان‌ها نیز از آن‌ها بهره‌مند می‌شوند. مترجمان قرآن نیز از این قاعده مستثنی نیستند. وینه و داربلنه در کتاب خود دو گروه استراتژی مستقیم و غیرمستقیم را مطرح می‌کنند که هر یک دارای چند روش است. استراتژی مستقیم شامل مؤلفه‌های قرض‌گیری، گرته‌برداری و ترجمه‌ی تحت‌اللفظی است و استراتژی غیرمستقیم مؤلفه‌های جابه‌جایی، تغییر بیان، تعادل و همانندسازی را شامل می‌شود. دو مؤلفه‌ی اخیر بویژه همانندسازی با مقوله‌ی مهم فرهنگ یک جامعه مرتبط است؛ لذا کیفیت کاربست آنها توسط مترجمان از اهمیت بسزایی برخوردار است. این پژوهش به روش توصیفیـ تحلیلی و مقابله‌ای و براساس نظریه «سبک‌شناسی تطبیقی وینه و داربلنه» ضمن تبیین دو مؤلفه‌ی تعادل و همانندسازی و بررسی نمونه‌هایی از آن‌ها در ترجمه‌های صالحی‌نجف‌آبادی، زمانی و کوشا به نحوه‌ی کاربست آنها در ترجمه‌های سه مترجم یادشده پرداخته‌است. هدف این گفتار شناسایی معادل‌یابی‌ها و همانندسازی‌های قرآنی و کیفیت بکارگیری آنها در ترجمه‌های فوق است. نتایج حاکی از‌ آن است که هر سه مترجم، اولاً در بکارگیری مؤلفه‌ی تعادل (معادل‌یابی) در برخی آیات، واژگان و ساختار متن قرآن را کاملا تغییر نداده‌اند. ثانیاً در برخی موارد، معادل‌یابی‌های متفاوت از یک اصطلاح از سوی سه مترجم ارائه شده‌است. ثالثاً مؤلفه‌ی همانندسازی در ترجمه‌های موردبحث غالبا در واژه‌های مفرد (نه تراکیب و جمله‌ها) که فرهنگ‌بنیاد هستند، کاربرد دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Explaining the Efficiency of the techniques of Equivalence and Adaptation in the Translation of the Holy Quran based on "Comparative stylistics" of "Vinay" and "Darbelnet" (Confrontational Case Study; Translations by Salehi, Zamani, and Koosha

نویسندگان [English]

  • Reza Pashazadeh 1
  • sedigheh zoodranj 2
  • Ali Saidawi 2

1 PhD graduate of the Department of Arabic Language and Literature, Bou Ali Sina University

2 Assistant Professor of the Department of Arabic Language and Literature, Buali Sina University, Hamadan

چکیده [English]

One of the theories of translation is the theory of Vinay and Darbelnet. These two French theorists, citing their comparative studies of French and Englishi in the "Comparative French and English stylistics; A method of translation", introduced models for translating texts that every translator -including the translators of the Quran- inevitably uses. Vinay and Darbelnet propose two groups of direct and indirect strategies for translation each of which has several methods. The direct strategy encompasses techniques of borrowing, claque, and literal translation, and transposition, modulation, equivalence, and adaptation are techniques of the indirect strategy. The last two techniques, especially adaptation, are related to the important category of a society's culture. The quality of their use by translators is very important. This research based on the theory of "comparative stylistics" of Vinay and Darbelnet addresses how these two techniques are used in the translations of Salehi-Najafabadi, Zamani, and Koosha using descriptive-analytical and controversial methods, while investigating examples of them in the three aforementioned translations. This discourse aims to identify Quranic equivalences and adaptations and the quality of their use in the above translations. The results suggest that firstly, all the three translators have not completely changed the words of the Quran in using the technique of equivalence in some verses. Secondly, in some cases, different equivalents of the same verse have been provided by three translators. Thirdly, in translations of the three translators, the technique of adaptation is often used in singular words (not combinations and sentences) which are culture-based.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • Comparative stylistics
  • Vinay and Darbelnet's theory
  • Equivalence
  • Adaptation