مقاله پژوهشی
نقد و بررسی روش مفسران در تفسیر آیه﴿تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِیهِنَّ... ﴾(اسراء/44)
نقد و بررسی روش مفسران در تفسیر آیه﴿تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِیهِنَّ... ﴾(اسراء/44)

ایوب امرائی؛ محمد هادی سیفی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 9-30

https://doi.org/1022034/sshq.2023.386525.1279

چکیده
  آیه کریمه ۴۴ سوره اسراء، که به تسبیح عمومی موجودات اشاره دارد، بدلیل در بر داشتن ابعاد عمیق کلامی و عرفانی، مباحث فراوان و بعضا متعارضی را میان مفسرین برانگیخته است. برخی مفسرین با استناد به براهین عقلی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
کاربست انسجام پیوندی در تحلیل موارد اختلافی مفسران قرآن کریم (بررسی موردی: آیه 154 سوره انعام در تفسیر ابن کثیر )
کاربست انسجام پیوندی در تحلیل موارد اختلافی مفسران قرآن کریم (بررسی موردی: آیه 154 سوره انعام در تفسیر ابن کثیر )

مجتبی ترکاشوند؛ جهانگیر امیری؛ محمد نبی احمدی؛ شهریار همتی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 32-47

https://doi.org/1022034/sshq.2023.379006.1255

چکیده
  در قرآن کریم، جملات به واسطه‌ی لوازمی به یکدیگر پیوند خورده که باعث انسجام و پیوستگی آیات می‌گردند. از عوامل نقش آفرین در زیبایی‌های آن و کشف ظرافت‌ها و لایه‌های پنهان آن، انسجام و پیوستگی است. این ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
تحلیل شناختی القاگری آواها درآیات حج (بر اساس دیدگاه موریس گرامون)
تحلیل شناختی القاگری آواها درآیات حج (بر اساس دیدگاه موریس گرامون)

نورالدین پروین؛ جواد معین؛ سید مجتبی میردامادی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 48-70

https://doi.org/1022034/sshq.2023.374977.1237

چکیده
  زبان مجموعه‌ی از آواهای منظم و به هم پیوسته است که موجب تمایز واژه و معانی آن با واژه‌های دیگر می‌شود؛ درواقع آوا بنیادی‌ترین ساختار زبان است؛ چرا که کاربرد متناسب واکه‌ها و همخوان‌ها، پیوند ژرفی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
بررسی هم معنایی چهار جفت از اسماء حسنای خداوند دربافت آیات قرآن، با رویکرد تحلیل مؤلفه‌ای
بررسی هم معنایی چهار جفت از اسماء حسنای خداوند دربافت آیات قرآن، با رویکرد تحلیل مؤلفه‌ای

محمدجواد توکلی خانیکی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 71-89

https://doi.org/1022034/sshq.2022.349271.1165

چکیده
  در مکتوبات اهل لغت در مواردی از چند واژه یک معنا اراده شده که به آن ترادف گویند. بررسی معانی واژگان مترادف قرآن کریم، مورد توجه پژوهشگران قرار ‌گرفته ‌است؛ لذا بحث ترادف از پربسامدترین ارتباطات معنایی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
مفهوم شناسی تاریخی تدبر در تفاسیر فریقین
مفهوم شناسی تاریخی تدبر در تفاسیر فریقین

محمد سبحانی یامچی؛ حمید نصرتی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 90-114

https://doi.org/1022034/sshq.2022.342818.1153

چکیده
  قرآن کریم یکی از وظایف پیامبر اکرم(ص) را تلاوت و تعلیم کتاب و حکمت و هدف از نزول آن را تبیین آیات می‌داند. در برخی آیات ضمن دعوت به تدبر در قرآن، از اینکه عده‌‌ای نگاه تدبرانه به آیات ندارند مورد مذمت و ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
خوانش معناشناسانۀ واژۀ «زَقُّوم» در قرآن کریم با تکیه برروابط همنشینی و جانشینی
خوانش معناشناسانۀ واژۀ «زَقُّوم» در قرآن کریم با تکیه برروابط همنشینی و جانشینی

مجید محمدی؛ فهیمه قربانی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 115-135

https://doi.org/1022034/sshq.2023.383895.1269

چکیده
  معناشناسی روشی ساختارگرا برای مطالعۀ معنای دقیق واژه‌ها در نظام زبان است، در این دانش حوزه‌های معنایی واژگان با بررسی همنشین‌ و جانشین‌های واژه‌ها تعیین می‌شوند. این دانش در بررسی واژه‌های قرآنی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
میدان معناشناختی واژه‌های زعم، مریة و ریب در قرآن کریم
میدان معناشناختی واژه‌های زعم، مریة و ریب در قرآن کریم

علی اکبر نورسیده؛ سید رضا میراحمدی؛ ابوالفضل ترابی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 136-155

https://doi.org/1022034/sshq.2023.377983.1265

چکیده
  یکی از روش‌های معناشناسی، نظریه ایزوتسو است که در حوزه واژگان قرآنی کاربرد دارد. ایزوتسو برای استخراج معنای واژگان، با نگاهی به معنای واژه در شعر جاهلی به تطوّر معنایی توجّه نموده و واژگان کانونی، کلیدی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
گونه‌شناسی نقشِ سیاق در تفسیر مِن وحی القرآن (از نقش‌آفرینی در تعیین معنا تا خروج از دلالت‌یابی)
گونه‌شناسی نقشِ سیاق در تفسیر مِن وحی القرآن (از نقش‌آفرینی در تعیین معنا تا خروج از دلالت‌یابی)

حسن اصغرپور؛ روح الله شهیدی؛ حکیم وزیری

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 156-179

https://doi.org/1022034/sshq.2023.366035.1219

چکیده
  «سیاق» از مهم‌ترین عناصر دخیل در فهم مدلول آیات قرآنی‌ است و توجه به آن در فهم دقیق‌تر آیات اثری انکارناپذیر دارد. «سیاق» در یک دسته‌بندی به درون‌متنی (مقالی) و برون‌متنی (حالی) تقسیم می‌شود. ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
«نگره‌ای به انسجام درون متنی آیات قرآنی، با تکیه بر تأثیرگذاری ظرافت‌های بیانی در انتقال مفاهیم»
«نگره‌ای به انسجام درون متنی آیات قرآنی، با تکیه بر تأثیرگذاری ظرافت‌های بیانی در انتقال مفاهیم»

مسعود اقبالی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 180-203

https://doi.org/1022034/sshq.2022.351188.1169

چکیده
  انسجام درونی قرآن کریم به عنوان یکی از جلوه‌های تناسب لفظ و معنا، گاه برگرفته از همنشینی مجموعه آوایی واژگان است که در ایجاد سطوح معنایی مختلف و تصویرسازی‌های ذهنی برای مخاطب نقش اساسی بر عهده دارد ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
تحلیل عبارات متضمّن تحقیر در آیات قرآن با تأکید بر آراء ادبی ـ تفسیری آلوسی
تحلیل عبارات متضمّن تحقیر در آیات قرآن با تأکید بر آراء ادبی ـ تفسیری آلوسی

سید مهدی رحمتی؛ فردین جمشیدی مهر؛ مریم محبتی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 204-227

https://doi.org/1022034/sshq.2023.385610.1275

چکیده
  نزول معجزه خاتم در جغرافیای عربی، بستر تلاش حداکثری دین‌پژوهان و اهل تفسیر در دریافت لطایف معنایی قرآن کریم با ابزار ادبیات عرب را فراهم آورد. کوششی که در تمام عرصه‌های هدایتی کلام وحی با گستره‌ی اعتقادات، ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
مهندسی زبانی سوره توحید از دیدگاه نظریه نظم عبدالقاهر جرجانی
مهندسی زبانی سوره توحید از دیدگاه نظریه نظم عبدالقاهر جرجانی

احمد عارفی؛ جلال مرامی

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 228-257

https://doi.org/1022034/sshq.2023.388959.1287

چکیده
  نظریه نظم جرجانی با اعتقاد به وجود اعجاز قرآن در نظم و مهندسی زبانی آن، مهندسی زبانی قرآن را در رد نظریه صرفه بررسی می‌کند. او معتقد به چینش ویژه‌ واژگان قرآنی است که حذف واژه‌ای یا جابجایی موقعیت آن ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
نقد روایت‌شناسانه داستان حضرت عیسی(ع) در قرآن بر اساس نظریه ژرار ژنت و مولفه‌ی زمان
نقد روایت‌شناسانه داستان حضرت عیسی(ع) در قرآن بر اساس نظریه ژرار ژنت و مولفه‌ی زمان

فرامرز طلائی؛ محمد فرهمند سرابی؛ ودود ولیزاده؛ فرامرز جلالت

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 258-277

https://doi.org/1022034/sshq.2023.385186.1289

چکیده
  نقل داستان در قرآن یکی از روش‌های تربیتی با بهره‌گیری از سرگذشت اقوام گذشته در جهت عبرت‌آموزی و رسیدن به زندگی بهتر و پرهیز از اشتباهات گذشته‌ بوده است. این داستان‌ها از جنبه‌های مختلف مورد بررسی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
نقض های اصول همکاری گرایس در سورۀ مجادله
نقض های اصول همکاری گرایس در سورۀ مجادله

امید جهان بخت لیلی؛ حامد پورحشمتی درگاه؛ فاطمه میرزاخواه رودسری

دوره 7، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، صفحه 278-298

https://doi.org/1022034/sshq.2023.395371.1299

چکیده
  ارتباطی که بین عناصر و سازه‌های یک پاره‌گفتار وجود دارد، موجب معنامندی کلام می‌گردد. نظریه همکاری گرایس که از آن با عنوان «اصول همکاری» یاد می‌شود، شامل چهار اصل «کمیت»، «کیفیت»، «ارتباط» ...  بیشتر